ธัมโมวาทโดยพระอาจารย์ยันตระ อมโร สมาธิของพระอริยเจ้า สมาธิของพระอริยเจ้า เหมือนภูเขาหิน ปักลงในแผ่นดินโลก แข็งแกร่งหนักแน่น แต่ตะไคร่น้ำและต้นหญ้า ก็ขึ้นบนภูเขาได้ คือสมาธินุ่มนวล และตั้งมั่นนั่นคือ สมาธิของภูเขา ภูเขาทำสมาธิ ถ้าจะว่าลึกก็ลึก สุดหยั่งคาด ถ้าว่าจะตื้นมันก็ตื้นจริง ๆ เมื่อหยุดไปในขณะเคลื่อนไหว มันก็จะปรากฏ จะเรียกว่า อะไรก็ได้แต่อย่าเรียกว่าอะไรเลยจะดีกว่า ให้ธรรมชาติมันเป็นไปเอง เพราะมันไม่เคยเรียกตัวมันว่าอะไรเลย ล้วนแต่การไปสมมติชื่อนามให้มันทั้งนั้น

ธัมโมวาทโดยพระอาจารย์ยันตระ อมโร เปรียบทางนอกมาจนถึงทางใน คือใจของเรา ทางนอก เป็นหลุม เป็นบ่อ เป็นหน้าผา เป็นเหว เป็นทางเรียบ ทางขรุขระ ทางตรง ทางโค้ง ก็เลือกเดิน เลือกหลบหลีกปลีกเว้นอันตรายปลอดภัยได้ ทางจิตใจก็เหมือนกัน อะไรสุข อะไรทุกข์อะไรเป็นคุณ อะไรเป็นโทษ อะไรผิด อะไรถูก อะไรวุ่นวาย อะไรสงบเย็น อะไรยึด อะไรปล่อยวาง ใจก็รู้แล้วก็เลือกหลบหลีก ปล่อยวาง ทำใจให้ปกติเป็นกลาง ปลอดภัยจากทุกข์โทษเวรภัยต่าง ๆ ทำได้อย่างนี้ เรียกว่า ท่านผู้รู้ รู้สิ่งที่ควรรู้รู้แล้วพ้นทุกข์ได้ นี่แหละผู้รู้ คุณธรรมและความรู้แจ้งจริง จึงจะปล่อยวางตัวตนได้ เพียงความเข้าใจฟังธรรมรู้เรื่อง ยังปล่อยวางไม่ได้ ผู้ปฏิบัติที่มีภูมิจิต ภูมิธรรมแล้ว ย่อมขยันในการทำหน้าที่การงานที่ทำอยู่อย่างเต็มอกเต็มใจ เพราะรู้จักรับผิดชอบว่าอะไรควรไม่ควร ทำสมาธิภาวนาแล้วเกิดเบื่อหน่ายการงานเกิดความรังเกียจ ขี้เกียจ ไม่มีความสำนึกในการงานเกื้อกูล เมตตา อย่างนี้ผิด ผู้มีภูมิจิต ภูมิธรรม ย่อมขยันในกิจวัตรในการงานหน้าที่อย่างเต็มอกเต็มใจ เอาใจใส่ในการสั่งสอนเอาใจใส่ในการบริหารหมู่คณะให้เป็นไปโดยธรรม เพื่อธรรมาธิปไตย เพื่อธรรมเป็นใหญ่เอาความถูกต้อง ดีงาม บริสุทธิ์เป็นใหญ่เป็นที่ตั้ง น้อมเอาพระพุทธองค์เป็นบุพการี ผู้ทำคุณก่อน แล้วเราก็เริ่มต้นทำความดี จะได้เป็นบุพการีของอนุชนต่อไป ทำเถิด ทำไป ไร้หมายมั่น ผลบุญนั้นย่อมจะมี ทวีคูณ เมื่อรู้ปกติ ซึ่งอยู่เหนือความเกิดดับแล้ว ทั้งกลมกลืนกับสิ่งทั้งปวง จะว่ามันเป็นสภาพที่มีอยู่ก็ไม่ใช่จะว่าไม่มีอยู่ก็ไม่ใช่ เหนือการมีอยู่และไม่มี เหนือความเป็นอัตตา หรือ อนัตตา แต่อิสระ วิจัยยะ ไม่พัวพันผูกติด กวัดแกว่งต่อสิ่งใดเมื่อถึงแล้วจะนิ่ง�เงียบงัน ครั้นจะสื่อก็สุดจะอธิบายได้ แต่มันแปลกที่ทำหน้าที่อย่างวิเศษ

佛教的教義和實踐是一種大福氣。了解達摩的意義是獲得解脫、完全的自由和所有苦難的機會。因此，我們需要花時間去實踐達摩。 不要在生活中浪費時間；否則，時間已經過了。如果可能，現在就實踐，馬上就做。不要等待。 無論你去寺廟還是沒有，我們都應該培養自己。 無論你成為僧侶還是不是，我們都應該培養自己。 現在就實踐。 即使你能學到很多，也是你。當我們不了解自己時，我們就會錯過最美妙的事情。 如果我們不了解自己，即使我們有很多錢，我們也不能真正快樂。時間和生命會很快地過去。非常快。不要等到明天。 實踐，給予，和貢獻。你給予的越多，你釋放的越多，你會越自由。 ~Yantra Amaro, Zen Master

ธัมโมวาทโดยพระอาจารย์ยันตระ อมโร ปฏิภาณ คือรู้จักไตร่ตรอง ขบคิดพิจารณาหรือมีความใคร่ครวญลึกซึ้งในสิ่งนั้น ปฏิภาณถึงจะเกิด ไม่ใช่มารับพรจากท่านแล้วปฏิภาณจะได้เลยทันที เราลองกินๆแล้วก็นอนๆ ปฏิภาณจะมีที่ไหน ก็กลายเป็นกรรมฐานหมู จริงอยู่เราอาจจะเป็นคนที่มีปัญหาไม่แยบคาย ไม่สว่างไสว เอาทีเดียว เราก็ต้องฝึกไปเรื่อยๆน้อมไปพิจารณา หมั่นคิด หมั่นนึก หมั่นหาประสบการณ์ แล้วก็ค่อยๆเรียนรู้หมั่นพิจารณาด้วยความแยบคายในประสบการณ์ต่างๆ ที่เราเข้าไปเกี่ยวข้องนั้นปฏิภาณจะเกิดขึ้นเอง ใคร่ครวญแล้ว ใคร่ครวญอีก มันจะลึกซึ้ง ความบกพร่องจะน้อยลง สิ่งที่ไม่รู้ก็จะได้รู้ สิ่งที่รู้แล้วก็รู้แจ้ง รู้ตลอดยิ่งขึ้น นี่สำคัญมาก คิดเรื่องอะไร คิดเรื่องการเรื่องงานที่เราจะทำ ทำไมมันเป็นอย่างนั้น ทำไมมันเป็นอย่างนี้ ทำไมคนเราต้องแก่ ต้องเจ็บ ต้องตาย ทำไม คนเราจึงทุกข์เพราะอะไร อ๋อเพราะมันยึดถือ เพราะความโง่ เมาหลงหมายมั่น ไม่รู้เท่าทันความเป็นจริง ทุกอย่างที่ท่านกล่าวว่า อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา มันเป็นอย่างไร ต้องตีให้แตก เห็นให้แจ้ง ให้ชัด ตีแตก ตีแยก ตีจนกระทั่งในที่สุดไม่มีอะไรเป็นเครื่องกีดกั้นขวางกั้น สว่างไสวในดวงใจ ชัดแจ้ง ชัดเจนจริงๆ หมายถึง ทำปัญญาให้บังเกิดขึ้น ถ้าเรารู้จักพิจารณาปัญหา แก้ปัญหา เราจะเกิดปัญญา เพราะมีปัญหาเข้ามาให้เราแก้ เราขบคิด พิจารณา เราไม่หนีปัญหา เราไม่หนีประสบการณ์ ถ้าไม่ขบคิดพิจารณา ที่ไหนปฏิภาณ ความแข็งแกร่ง ความลึกซึ้ง ความจริง จะเกิดขึ้นล่ะ ใช่ไหม?

ธัมโมวาทโดยพระอาจารย์ยันตระ อมโร รูป-นามก็คือกาย-ใจ กายทั้งหมดเป็นรูป ตอนนี้เราระลึกรู้อยู่ภายในใจของเรา จิตที่ดูจิต จิตที่ดูกาย ใจที่กำหนดใจ ใจที่กำหนดกาย หรือจะแยกส่วนออกเป็นอาการที่จะพิจารณาในเรื่องใดสิ่งใด ก็ไม่เกินไปจากรูป-นามหรือกาย-ใจ ในนี้เท่านั้น เมื่อเรามีสติสัมปชัญญะสังเกตอยู่ในปัจจุบันที่ตรงนี้ ขอให้เราทั้งหลายพากันนั่งกำหนดดู กำหนดดูนั่นคือสติและสมาธิ จนกว่าจะตามรู้เห็นสภาวะพร้อมกับความสุขุมที่ลึกซึ้งลงไปกับความสงบที่เรามีความตั้งมั่นขึ้น ตามลำดับที่เราเรียกว่า ปัญญา การดูเฉยๆ หยุดดูเป็นหนึ่ง อยู่ที่จุดใดจุดหนึ่ง ไม่ว่าจะกำหนดลมหรือดูที่ใจ ก็เป็นสมาธิ แต่สังเกตดูจนรู้สภาวะ ตามรู้ ตามดู ตามเห็นสภาวะ จนละวาง ไม่เข้าไปหมายมั่น รู้ความเป็นไปของมัน จนรู้ว่าอะไรเป็นอะไรในสภาวธรรมนั้นๆ และทำใจเป็นกลาง วางเฉยเสียได้ นี่เรียกว่าปัญญา แสดงว่า ปัญญารู้เท่าทันกองสังขาร รู้เท่าทันความเป็นไปในสภาวธรรมของ รูป-นาม กาย-ใจ ​ผัสสะทั้งหลายที่มารวมรู้อยู่ที่ใจ ผัสสะทั้งภายนอกภายในก็ใจนั่นแหละเป็นผู้รู้ทั้งหมด ถ้าไม่มีใจเสียอย่างเดียว เราไม่จำเป็นจะต้องมาบำเพ็ญธรรมะ ถ้าไม่มีจิตไม่มีใจ ก็ไม่ต้องมาแสวงหาอะไรทั้งหมด มันก็เป็นหัวหลักหัวตอ เป็นต้นเสา เป็นแท่งหิน เป็นก้อนแท่งทึบอะไรสักอย่างหนึ่ง แต่เมื่อเรามีจิตใจที่เป็นธาตุรู้อยู่ภายใน ก็อบรมใจนี้ให้รู้แจ้ง รู้จริง ให้รู้ละ ให้รู้ถูก รู้ควร จะได้ไม่หลง เมื่อเรามีตัวรู้ที่ปกติ คือ สะอาด สว่าง สงบ เป็นธรรมชาติที่เยือกเย็นผ่องใสเบาอยู่ภายในชีวิตจิตใจของเรา

ธัมโมวาทโดยพระอาจารย์ยันตระ อมโร ธรรมชาติก็มีหน้าที่ของมันเช่นกัน สิ่งใดเกิดมาแล้วปราศจากหน้าที่ก็คือไม่มีธรรมะ ถ้าพ่อแม่ไม่ทำหน้าที่ของตน เช่นปล่อยปละละเลย ปล่อยให้ลูกทำอะไรตามใจตัวเอง พ่อแม่แบบนี้ ไม่ถือว่าเป็นมนุษย์ เพราะว่าแม้แต่สัตว์ก็ยังรักลูกของมัน พ่อแม่บางคนละเลยและไม่รับผิดชอบลูกๆ พ่อแม่เหล่านี้ไม่ควรเรียกว่ามนุษย์ พวกเขาอาจปรากฏอยู่ในร่างมนุษย์ แต่ภายในนั้น เราไม่รู้ว่าพวกเขาคืออะไร อาจเป็นผี เป็นยักษ์ หรือเป็นมารปีศาจ อาตมายังไม่เคยเห็นผีหรือยักษ์จริงๆ แต่เคยเห็นคุณลักษณะของผีหรือมารปีศาจในจิตใจของมนุษย์ ภายในใจมนุษย์มีภูติผีปีศาจแห่งความโลภ ความหลง ความรุนแรง ความพยาบาท และความโกรธแค้น พวกนี้อันตรายกว่าผีจริงๆเสียอีก อาตมาไม่เคยได้ยินว่ามีผีจริงๆที่ทำร้ายหรือหลอกหลอนผู้คน แต่กลับเคยได้ยินเกี่ยวกับมนุษย์ที่มักจะทำร้ายหรือหลอกลวงมนุษย์ด้วยกัน ท่านจะเห็นเหตุการณ์ประเภทนี้ปรากฏอยู่ในหน้าหนังสือพิมพ์เกือบทุกวัน หรือบางทีมันอาจจะเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับตัวท่านเองโดยตรง ไม่จำเป็นต้องเห็นจากในหนังสือพิมพ์ บางครั้งพี่น้องก็โกรธแค้นสาปแช่งกัน เมื่อโดนผีเข้าสิงมันก็จะทำให้โกรธจัดและเข้าใจผิดกันอาตมาเรียกผีประเภทนี้ว่า “ผีแห่งจิตใจ” ตัวอย่างเช่น ผีกิเลส ผีร้าย ผีขี้โมโห ผีเกียจคร้าน เป็นต้น อาตมาไม่อยากเจอผีพวกนี้เลย และขอแนะนำให้ท่านทั้งหลายพยายามหลีกเลี่ยงผีเหล่านี้ด้วย